Jak zadbać o swoją odporność na jesień?
Kiedy kończy się lato, pogoda zaczyna zmieniać się, ciężko nam adekwatnie się ubrać. Wahania temperatur w ciągu dnia są duże, wieczory bardzo chłodne, nagle też może zerwać się silny wiatr lub deszcz. Nietrudno wtedy o przeziębienie. Z tego powodu, jeśli nie chcemy tracić życia na chorowanie i przesiadywać na zwolnieniu lekarskim, warto zadbać o swoją odporność na jesień.
Zażywaj witaminę D
Witamina D (cholekalcyferol) jest ważna nie tylko dla mocnych kości, ale także zapewnia właściwą odporność i odpowiedź układu immunologicznego na infekcje wirusowe. Dodatkowo witamina ta wpływa pozytywnie na nastrój. W naszej szerokości geograficznej ciężko o odpowiednią ilość promieni słonecznych w ciągu roku, aby w skórze naturalnie doszło do wytworzenia wystarczającej ilości tej witaminy. Warto zatem uzupełniać jej niedobory. Pamiętaj, że istotna jest jakość preparatu, który wybierzesz. Na rynku są dostępne produkty w postaci leku, nie tylko suplementy diety. Leki są ściśle kontrolowane na każdym etapie wprowadzenia na rynek – od badań nad substancją czynną po jakość końcowego produktu. Suplementy diety nie przechodzą tak rygorystycznej weryfikacji.
Czy muszę przyjmować witaminy na odporność?
Przy braku przewlekłych chorób oraz stosowaniu odpowiedniej, zróżnicowanej diety, bogatej w warzywa i owoce, a także ryby, orzechy, nasiona strączkowe dodatkowa suplementacja (poza witaminą D) w ogóle nie powinna być potrzebna. Jednak w praktyce w codziennym zabieganiu nie mamy tyle czasu i możliwości, żeby skrupulatnie planować i przygotowywać swoje posiłki. Nie zawsze też mamy do tego wystarczającą wiedzę. Stąd warto czasem wspomóc organizm z zewnątrz.
Co jeszcze warto uzupełniać dla odporności?
Poza cholekalcyferolem (witaminą D), odporność wspierają także inne witaminy, takie jak A, E i C. Ta ostatnia jednak nie robi tego w takim stopniu, jak panuje powszechne przekonanie. Istotne jest przede wszystkim, aby nie dopuszczać do niedoboru witaminy C, a nie nadmiernie się nią “faszerować”, kiedy przeziębienie już wystąpi. Innymi składnikami pomocnymi w utrzymaniu odporności jest cynk (również dostępny w aptekach w postaci leku) i kwasy omega 3. Mało kto ma regularny dostęp do tłustych ryb morskich z dobrych źródeł. Dlatego warto suplementować tran, który jest olejem z wątroby dorsza, zawierający niezbędne kwasy omega 3. Dobrym ich źródłem, o którym warto pamiętać, jest także olej lniany – idealny do dodawania na zimno do sałatek.
Aktywności fizyczna a odporność
Ćwiczenia fizyczne podnoszą odporność naszego organizmu. Aktywność powoduje, że nasze ciało funkcjonuje prawidłowo i ma siłę walczyć z drobnoustrojami. Dlatego warto poświęcić chwilę czasu przed pracą lub po niej na spacer po parku czy lesie, albo wybrać się na siłownię. Nawet 20 minut dziennie spędzone w mieszkaniu na rozciąganiu, kalistenice (ćwiczenia z wykorzystaniem masy swojego ciała, jak np. przysiady czy pompki) lub ćwiczeniach z parą hantli pobudzi krążenie krwi i dotleni wszystkie komórki ciała. Regularność zapewni Twojemu ciału siłę i odporność na zwykłe infekcje.
Zdrowie psychiczne
Jesień to czas, kiedy dzień robi się coraz krótszy. Słońce zachodzi szybciej i dłużej jest ciemno. Sprzyja to obniżeniu nastroju, chandrze czy posępnym myślom. Jednak nie dajmy się temu! Możemy robić wiele rzeczy, aby zapobiec jesiennej “depresji”. Warto oddać się pewnym pasjom, na które nie mamy czasu w lecie, kiedy częściej spotykamy się ze znajomymi czy jeździmy na wakacje. Może zawsze marzyłaś o tym, żeby malować? Albo nagrywać podcast? Może leży na półce książka, którą od dawna chciałaś przeczytać? Długie jesienne wieczory to świetny moment, aby zrealizować te pomysły. Zaznaczę, że zdrowie psychiczne jest na równi istotne jak zdrowie fizyczne w definicji zdrowia wg światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Tak samo powinniśmy o nie dbać.
Wysypianie się a odporność
Odpowiednio długi sen jest bardzo ważny dla regeneracji naszego organizmu. Jest też kluczowy dla odporności. Prawidłowa długość i jakość snu wzmacnia układ immunologiczny, pobudzając produkcję kluczowych komórek i przeciwciał, podczas gdy niedobór snu osłabia go, zwiększając podatność na infekcje. Krótki sen (<7 godzin) zwiększa ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny o 12% w porównaniu do snu trwającego 7-8 godzin [1].
Zaszczep się na grypę!
W zeszłorocznym sezonie chorobowym grypa zebrała srogie żniwo. Z danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) wynika, że zachorowało na nią ponad 2 miliony osób. Hospitalizacji wymagało ponad 25 tysięcy chorych, a ok. 1000 osób zmarło [2]. Grypa to nie jest to samo co przeziębienie, wywołuje ją inny rodzaj wirusów. Do charakterystycznych objawów, nie licząc tych podobnych do przeziębienia, należy ból mięśni i stawów. Poza tym choroba może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak np. zapalenie osierdzia, mięśnia sercowego, czy płuc. Niestety może to dotyczyć nawet młodych osób, choć głównie grypa jest niebezpieczna dla osób starszych z chorobami towarzyszącymi. Pamiętajmy jednak, że szczepiąc się, chronimy seniorów w naszym otoczeniu.
Co gdy już dopadnie mnie przeziębienie?
Niestety na samo przeziębienie, powodowane zazwyczaj przez rinowirusy, nie ma konkretnego leku. Możemy leczyć jedynie objawy, takie jak gorączka, ból głowy, katar, kaszel. Są jednak na rynku preparaty, które mogą stymulować naszą odporność i pobudzać organizm do walki z drobnoustrojami. Mam tu na myśli głównie produkty roślinne, zawierające wyciągi z pelargonii, jeżówki purpurowej, bzu czarnego czy czosnku. Poza tym, jeśli mamy taką możliwość, warto zostać w domu i po prostu wypocząć. To najkrótsza droga do zdrowia, choć wiadomo – w praktyce trudna do osiągnięcia, bo każdy ma swoje codzienne zobowiązania, z których ciężko zrezygnować.
Podsumowanie
W celu zadbania o swoją odporność warto odpowiednio się odżywiać, zapewnić sobie właściwą długość snu oraz aktywność fizyczną. Istotne jest także pamiętanie o chwili dla siebie, by podtrzymać także zdrowie psychiczne. Dobrą praktyką są również sezonowe szczepienia na grypę, głównie dla osób starszych lub szczególnie narażonych na infekcje. Mając na uwadze powyższe aspekty, mamy większą szansę na ustrzeżenie się przed chorowaniem w sezonie jesienno-zimowym.
Bibliografia:
- Cappuccio FP, D’Elia L, Strazzullo P, Miller MA. Sleep duration and all-cause mortality: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Sleep. 2010 May;33(5):585-92.
- https://opzci.pl/czy-sezon-infekcyjny-juz-za-nami-podsumowanie-epidemiologiczne-2024-2025/